Thể loại: Báo in
1. Vai trò của giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi”
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đặc biệt và đặt niềm tin sâu sắc vào thế hệ trẻ, đặt thế hệ trẻ ở vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Người khẳng định vai trò to lớn của tuổi trẻ trong sự phát triển và trường tồn của dân tộc: “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”. “Tinh thần” “lực lượng” của thanh niên mà Bác muốn căn dặn đó chính là một người chủ tương lai vừa “hồng “ vừa “chuyên” vừa có trí tuệ, nghị lực và nhất thiết phải có “đạo đức cách mạng”. Thanh niên Việt Nam từ thế hệ này đến thế hệ khác, kế thừa truyền thống của các thế hệ cha anh đi trước, luôn phát huy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng vươn lên, không ngại gian khổ hy sinh để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò và sức mạnh của thanh niên càng được phát huy, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của dân tộc, bồi đắp thêm những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc.
Trong bối cảnh hiện nay, trước những ảnh hưởng của những trào lưu, xu hướng mới, nhất là khi các thế lực thù địch luôn xem thế hệ trẻ là đối tượng đặc biệt để thực hiện thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, thì bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, truyền thống yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thế hệ trẻ có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng góp phần xây dựng, củng cố tình cảm, niềm tin, bản lĩnh chính trị, xây dựng thế hệ trẻ có hoài bão, lý tưởng, khát vọng và trách nhiệm xứng đáng làm chủ nước nhà, thực hiện khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc như Đảng và nhân dân ta đang hướng tới. Trong đó, giáo dục truyền thống địa phương có ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục truyền thống, là “lá chắn thép” trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm, luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch. Truyền thống không phải là cái có sẵn trời ban cho mà là sản phẩm được tạo lên trong quá trình hoạt động của con người, bao hàm cả cái tốt và cái xấu, và được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Dân tộc Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, trong mỗi giai đoạn, thời đại khác nhau, người Việt không ngừng nỗ lực, tạo dựng lên những truyền thống tốt đẹp của dân tộc như: truyền thống đoàn kết, yêu nước trong chống giặc ngoại xâm; cần cù thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất; sống có tình có nghĩa, thương yêu đùm bọc lẫn nhau; đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên lợi ích cá nhân, bản thân… Chính những truyền thống tốt đẹp này đã tạo nên giá trị, sự tự tôn, tự trọng, phẩm giá cũng như sức mạnh của người Việt. Để những truyền thống tốt đẹp không bị mai một, luôn được phát huy, tỏa sáng, người Việt không ngừng coi trọng công tác giáo dục. Từ lâu, bằng hình thức này hay hình thức khác, tổ tiên ta luôn có ý thức giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc cho các thế hệ tiếp nối nhau, nhờ đó chúng ta mới có một nền văn hóa, lịch sử hào hùng và đáng tự hào.
Giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi là việc làm thường xuyên, liên tục, gắn với các phong trào, hoạt động trong đời sống, sinh hoạt hàng ngày của mỗi đoàn viên, thanh thiếu nhi. Hiệu quả của công tác này vì thế không phải chỉ qua một vài hoạt động là thấy được kết quả; nó phải được kiểm chứng bằng sự chuyển biến trong nhận thức theo tích lũy của thời gian để trở thành kim chỉ nam định hướng cho hành động của mỗi bạn trẻ. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể vạch ra những mục tiêu cần đạt tới cho mỗi hoạt động nhỏ để góp lại cuối cùng là “bồi dưỡng thế hệ trẻ vừa hồng, vừa chuyên, có lý tưởng, có đạo đức cách mạng, có lối sống tích cực”. Các hoạt động giáo dục truyền thống nếu chỉ là tập hợp, giảng giải, lắng nghe thì những giá trị đọng lại cũng sẽ không được là bao, rồi qua thời gian nó cũng sẽ bị lãng quên. Vì thế theo tôi cần phải gắn với các chương trình rèn luyện thường xuyên như chương trình rèn luyện đoàn viên, rèn luyện đội viên, cụ thể hóa bằng các tiêu chí đánh giá phù hợp; mỗi hoạt động phong trào khi xây dựng cũng xác định rõ mục tiêu giáo dục của hoạt động đó và sau hoạt động đó đoàn viên, thanh thiếu nhi cần phải đạt được những nội dung nào. Một trong những phương pháp mà tổ chức Đoàn của chúng tôi thực hiện là Nhật ký xanh, được thiết kế từng bài tập sau mỗi hoạt động, có định hướng bằng các câu hỏi cho trước để thanh thiếu nhi khi tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống sẽ tự giác tìm tòi và chuyển hóa thành bài viết, sản phẩm của mỗi cá nhân.
2. Giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi và những thách thức đặt ra đối với tổ chức Đoàn.
Tổng kết về truyền thống đạo đức quý báu của dân tộc, Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII) khẳng định: Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân – gia đình – làng xã – Tổ quốc; lòng nhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý; đức tính cần cù sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống. Bộ Chính trị trong Nghị quyết về một số định hướng trong công tác tư tưởng khẳng định, những giá trị văn hoá bền vững của dân tộc Việt Nam là: Lòng yêu nước nồng nàn, ý thức cộng đồng sâu sắc, đạo lý thương người như thể thương thân, đức tính cần cù… Đó là những truyền thống quý báu. Giáo dục, đào tạo truyền thống cho thế hệ trẻ là đem đến cho họ những hiểu biết về truyền thống đạo đức mà cha ông ta hun đúc từ ngàn năm lịch sử, là cơ sở để tiếp thu và tiếp biến các giá trị văn hóa, đạo đức mới. Từ đó, bù đắp những thiếu hụt; phê phán, loại bỏ các yếu tố bảo thủ, lạc hậu trong lối sống cũ. Nhờ đó, có thể xây dựng được môi trường văn hóa trong sạch, lành mạnh. Giáo dục truyền thống là một bộ phận cấu thành trong công tác giáo dục của Đoàn. Trong thời gian qua các cấp bộ Đoàn đã rất nỗ lực tổ chức da dạng các giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy lòng tự hào tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi thông qua các hoạt động mít tinh kỷ niệm, gặp mặt truyền thống, giao lưu, tọa đàm, biểu diễn các ca khúc cách mạng, thi tìm hiểu, thực hiện các phóng sự, tin bài trên các phương tiện thông tin đại chúng và cách kênh mạng xã hội của Đoàn, Hội, Đội các cấp nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm và các ngày truyền thống của Đoàn, Hội, Đội. Đánh giá hiệu quả của công tác giáo dục truyền thống, văn kiện ĐH Đoàn toàn quốc lần thứ XII cũng đã tổng kết “Công tác giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi được triển khai hiệu quả, thường xuyên”. Các đợt sinh hoạt chính trị cao điểm được tổ chức nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị quan trọng của Đảng, đất nước, của Đoàn, Hội, Đội, đã tác động tích cực đến nhận thức của đoàn viên, thanh thiếu nhi”
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các hoạt động giáo dục truyền thống ở đâu đó vẫn bắt gặp một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay sống thờ ơ, vô cảm, sống thiếu trách nhiệm, xem nhẹ sự đóng góp của bậc tiền bối, của anh hùng liệt sĩ,… Chưa chủ động tiếp nhận những giá trị truyền thống cách mạng, chưa có lòng nhiệt thành tìm hiểu và tri ân nguồn cội… một bộ phận không nhỏ người trẻ rơi vào tình trạng sống ảo “nghiện facebook”, nghiện game, thiếu động lực, khát vọng sống, thỏa mãn với những gì đang được thụ hưởng, dễ dàng bị lôi kéo a dua theo số đông trước những tin xấu, độc, xuyên tạc của các thế lực thù địch… Điều này, đặt ra cho tổ chức Đoàn của chúng ta là cần phải nhìn nhận, đánh giá khách quan hiệu quả của các hoạt động tuyên truyền giáo dục của Đoàn trong đó có công tác giáo dục truyền thống. Đâu đó còn có tình trạng hình thức, dàn trải, thiếu sáng tạo, hấp dẫn trong nội dung và cách thức tổ chức, chưa đặt ra được mục tiêu cũng như tiêu chí đánh giá tính hiệu quả của các hoạt động giáo dục truyền thống. Do đó có câu chuyện là tổ chức nhiều hoạt động nhưng tác động đến đoàn viên, hội viên thanh thiếu nhi chưa cao.
Từ những vấn đề đặt ra trong công tác tuyên truyền giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ nêu trên, đòi hỏi các cấp bộ Đoàn cần phải không ngừng đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức tổ chức, sáng tạo trong cách thức truyền tải, chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu quả các hoạt động để đem lại hiệu quả thiết thực góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, tự hào tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi. Trong rất nhiều các giải pháp, các mô hình mà các cấp bộ Đoàn đã, đang triển khai, trong bài báo cáo của mình tôi nhấn mạnh đến nội dung giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương – Một trong những giải pháp đang được các cấp bộ Đoàn trên địa bàn tỉnh Hà Nam triển khai đồng bộ đem lại hiệu quả ý nghĩa, thiết thực góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả công tác giáo dục truyền thống.
3. Giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương trong dòng chảy truyền thống, lịch sử dân tộc đối với thế hệ trẻ.
Nhà văn I-li-a Ê-ren-bua đã từng viết “Lòng yêu nước ban đầu là yêu những vật tầm thường nhất, yêu cái cây trồng ở trước nhà, yêu con phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê mùa thu hay mùi cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê đã trở nên lòng yêu Tổ quốc”. Đối với mỗi người dân Việt Nam lòng yêu nước có từ khi chúng ta vừa cất tiếng khóc chào đời, được dung dưỡng qua những câu hát ru của bà, của mẹ, lòng yêu nước xuất phát từ yêu những thứ thân thuộc xung quanh chúng ta, theo ta từ khi nhỏ tới lúc trưởng thành, hơn một chút nữa, lòng yêu nước xuất phát từ những trang sử hào hùng và vẻ vang của dân tộc, có sự tự hào dòng máu Con Rồng Cháu Tiên.
Trong mỗi trang sử hào hùng của dân tộc nhìn vào lịch sử của mỗi địa phương đều có sự đóng góp quê hương mình ở đó, trong tất cả những giá trị truyền thống của đất nước cũng có bóng dáng của mảnh đất quê mình, trong sự hi sinh của hàng nghìn liệt sỹ có những người con của quê hương mình. Truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương là dòng chảy đi tới truyền thống dân tộc, hơn nữa lại là những giá trị gần gũi, sống động và chân thực mà như Bác kính yêu của chúng ta đã nói: “Một trăm bài diễn văn hay không bằng một tấm gương sống”. Giáo dục truyền thống địa phương, khơi dậy niềm tự hào từ chính mảnh đất mình sinh ra và lớn lên là đang dung dưỡng cho thành trì tư tưởng vững chắc để khi được vun đắp hàng ngày trở thành niềm tự hào tự tôn dân tộc.Tuy nhiên, giáo dục truyền thống địa phương không có nghĩa là tách rời và độc lập trong công tác giáo dục truyền thống. Giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa địa phương cần song hành cùng với các giá trị truyền thống dân tộc, luôn gắn với các ngày lễ, kỷ niệm các sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, của đất nước, của Đoàn, Hội, Đội. Ví dụ như tổ chức cho Đoàn viên thanh thiếu nhi thăm quan, tìm hiểu về nơi thành lập chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng đầu tiên- tiền thân của Đảng bộ ngày nay nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ là cơ hội để các bạn trẻ hiểu hơn về quá trình thành lập Đảng từ những chi bộ sơ khai đầu tiên, từ đó thêm tự hào về sự đóng góp của quê hương trong tiến trình lịch sử cách mạng.
4. Giải pháp phát huy vai trò của giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi”
Truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương là một bộ phận quan trọng của lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới. Vậy tổ chức Đoàn cần làm gì để đưa các hoạt động phát huy được hiệu quả từ công tác giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương?
4.1. Mục tiêu: Rõ ràng
Giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi là việc làm thường xuyên, liên tục, gắn với các phong trào, hoạt động trong đời sống, sinh hoạt hàng ngày của mỗi đoàn viên, thanh thiếu nhi. Hiệu quả của công tác này vì thế không phải chỉ qua một vài hoạt động là thấy được kết quả, nó phải được kiểm chứng bằng sự chuyển biến trong nhận thức theo tích lũy của thời gian để trở thành là kim chỉ nam định hướng cho hành động của mỗi bạn trẻ. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể vạch ra những mục tiêu cần đạt tới cho mỗi hoạt động nhỏ để góp lại, cuối cùng là “bồi dưỡng thế hệ trẻ vừa hồng, vừa chuyên, có lý tưởng, có đạo đức cách mạng, có lối sống tích cực”. Các hoạt động giáo dục truyền thống nếu chỉ là tập hợp, giảng giải, lắng nghe thì những giá trị đọng lại cũng sẽ không được là bao, rồi qua thời gian nó cũng sẽ bị lãng quên. Vì thế, cần phải gắn với các chương trình rèn luyện thường xuyên như chương trình rèn luyện đoàn viên, rèn luyện đội viên, cụ thể hóa bằng các tiêu chí đánh giá phù hợp; mỗi hoạt động phong trào khi xây dựng cũng xác định rõ mục tiêu giáo dục của hoạt động đó và sau hoạt động đó, đoàn viên, thanh thiếu nhi cần phải đạt được những nội dung nào. Một trong những phương pháp mà tổ chức Đoàn của chúng tôi thực hiện là Nhật ký xanh, được thiết kế từng bài tập sau mỗi hoạt động, có định hướng bằng các câu hỏi cho trước để thanh thiếu nhi khi tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống sẽ tự giác tìm tòi và chuyển hóa thành bài viết, sản phẩm của mỗi cá nhân.
4.2. Nội dung: Đúng- trúng
Giáo dục truyền thống bao hàm một khối lượng thông tin rộng lớn, đề cập đến nhiều lĩnh vực: Giáo dục truyền thống lịch sử, văn hiến của dân tộc, quê hương, đất nước; truyền thống lịch sử vinh quang của Đảng; thân thế, sự nghiệp, những phẩm chất đạo đức sáng ngời cùng công lao, đóng góp to lớn của Bác Hồ kính yêu; truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường; truyền thống xây dựng, phát triển, trưởng thành của từng giới, ngành, đoàn thể, lực lượng…Và giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương nó cũng không nằm ngoài các nội dung đó. Trong khi đó, mục đích của giáo dục truyền thống là hệ thống hóa, truyền tải những thông tin lịch sử chính thống, từ đó cập nhật kiến thức, củng cố sự hiểu biết, nhân lên niềm tin tưởng, lòng tự hào của thế hệ trẻ hôm nay đối với những giá trị, ý nghĩa lớn lao của truyền thống lịch sử, văn hóa cùng những phẩm chất cao đẹp, những cống hiến, hy sinh oanh liệt của thế hệ cha anh đi trước. Do vậy, việc nghiên cứu, lựa chọn, biên soạn tài liệu phục vụ công tác giáo dục truyền thống địa phương cần phải “Đúng” (chính thống, đủ thông tin, tiêu biểu và mang tính giáo dục truyền thống cao) và “Trúng” (với mong muốn, nhu cầu tiếp cận, tìm hiểu và phù hợp với từng đối tượng thanh thiếu nhi (thanh niên học sinh, thanh niên công nhân, thanh niên nông thôn, thanh niên đô thị, đội viên các Liên đội THCS, đội viên, nhi đồng tại các Liên đội Tiểu học). Lựa chọn và đa dạng các nội dung trong công tác giáo dục truyền thống là đổi mới căn bản, tránh được sự nhàm chán, đơn điệu trong công tác tuyên truyền, giáo dục.
4.3. Hình thức phong phú, sáng tạo
Bên cạnh sự đổi mới, đúng, trúng về nội dung thì phong phú, sáng tạo về hình thức cũng là giải pháp quan trọng quyết định đến chất lượng và hiệu quả của công tác giáo dục truyền thống, đặc biệt là giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương. Thay vì tổ chức hàng trăm cuộc diễn thuyết, tuyên truyền thì các cấp bộ
Đoàn tỉnh Hà Nam đã chú trọng vào các hoạt động giáo dục bằng trải nghiệm, đưa thanh thiếu nhi là những người tự nghiên cứu tìm hiểu, tổ chức Đoàn, Hội, Đội chỉ mang vai trò định hướng như tổ chức trò chơi lớn và hướng dẫn cho thanh thiếu nhi nghiên cứu tìm hiểu từ những gợi ý của Ban Tổ chức hay các cuộc thi vẽ tranh, cuộc thi ảnh về các di tích lịch sử, cảnh đẹp quê hương, xây dựng hoạt cảnh, hình tượng nhân vật lịch sử, giao lưu văn nghệ, đồng diễn các ca khúc về niềm tự hào quê hương, giao lưu, đọa đàm, gặp mặt với các nhân chứng lịch sử, số hóa các di tích lịch sử địa phương, khích lệ các bạn trẻ tái hiện lịch sử qua các video- như kênh Việt sử thiên uy của 1 bạn học sinh của trường THPT trên địa bàn, tổ chức và tập hợp các bạn trẻ tham gia các CLB như hát dân ca, hát chèo “Em yêu chiếu chèo Ngô Tân”…
Bên cạnh đó là các cuộc thi tìm hiểu về truyền thống lịch sử quê hương cả dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến cũng là những hình thức mới mẻ và thu hút sự tham gia của thanh thiếu nhi, và đã có hiệu quả tích cực như các cuộc thi viết về lịch sử đảng bộ, tìm hiểu về thân thế sự nghiệp của các tiền bối cách mạng của quê hương…Gần đây nhất, Hướng tới đại hội đại biểu Hội LHTN Việt Nam tỉnh Hà Nam lần thứ VI, nhiệm kỳ 2024-2029, UBH tỉnh Hà Nam đã tổ chức cuộc thi “Hà Nam trong trái tim tôi” nhằm giáo dục truyền thống, lịch sử, tôn vinh vẻ đẹp, cuộc sống con người Hà Nam. Lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc luôn vốn có và thường trực trong bạn, chỉ cần bạn sống chậm lại một chút, quan sát và cảm nhận những thứ xung quanh cũng là đang tự vun đắp cho mình tình yêu đất nước.
Một trong các hoạt động giáo dục bằng trải nghiệm đem lại hiệu quả rõ nét của công tác giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy lòng tự hào tự tôn dân tộc, tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ là các hoạt động uống nước nhớ, tri ân của thế hệ trẻ đối với các anh hùng liệt sỹ, Mẹ Việt Nam anh hùng, thương bệnh binh, gia đình chính sách hàng năm thông qua các hoạt đông như: Thăm hỏi tặng quà gia đình chính sách, người có công; Tổ chức Bữa cơm tri ân- cùng vào bếp, cùng dùng cơm với Mẹ Việt Nam anh hùng, thương bệnh binh, cựu Thanh niên xung phong đơn thân; Đến thăm, giúp đỡ dọn dẹp nhà cửa gia đình chính sách, Mẹ Việt Nam anh hùng; Thăm hỏi giao lưu với các thương bệnh binh tại các trung tâm
điều dưỡng thương binh trên địa bàn; Tọa đàm- giao lưu trực tiếp với các nhân chứng lịch sử trong kháng chiến; Thăm các địa chỉ đỏ trong và ngoài địa phương…Thông qua các hoạt động này, thế hệ trẻ được nghe, được thấy, được chứng kiến và cảm nhận trực tiếp sự hi sinh, mất mát anh dũng của cha ông, của những chiến công hào hùng của dân tộc. Nhiều bạn trẻ lần đầu tiên được nghe câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng có cả chồng và con trai duy nhất hi sinh, nay chỉ còn có một mình, mẹ khóc đến mờ cả mắt thì đã rưng rưng xúc động, Hay câu chuyện của bác thương binh vẫn mất một chân, mà trên đầu vẫn còn mảnh đạn, đau lắm, ác liệt lắm rồi có bác Thanh niên xung phong dành cả tuổi xuân cho đất nước đến khi trở về đã luống tuổi, thương tật, không thể lập gia đình, sống neo đơn…
Sáng tạo trong truyền tải nội dung, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong các hoạt động tuyên truyền là một đòi hỏi của công tác tuyên truyền giáo dục của đoàn nói chung và của công tác giáo dục truyền thống nói riêng. Với sự nhạy bén sáng tạo của thanh niên trong kỷ nguyên số thì chuyển đổi số trong công tác giáo dục truyền thống là tất yếu đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tìm hiểu của thanh thiếu nhi và cũng là của tổ chức Đoàn thông qua các ấn phẩm, các thiết kế tuyên truyền bắt mắt, sinh động, cuốn hút. Đặc biệt là việc số hóa lịch sử đảng bộ địa phương, số hóa các di tích, danh lam, thắng cảnh, bản đồ chỉ dẫn thông minh.. sẽ giúp cho đoàn viên thanh thiếu nhi dễ dàng tiếp cận, phục vụ nhu cầu chủ động nghiên cứu, tìm hiểu của thanh thiếu nhi, là tài liệu đắc lực cho hoạt động sinh hoạt của Đoàn, Hôi, Đội và công tác giảng dạy giáo dục địa phương trong các nhà trường. Bên cạnh đó, cần phát huy hiệu quả của mạng xã hội trong việc tuyên truyền giáo dục truyền thống cho thanh thiếu nhi. Hiện nay, Facebook, fanpage, Zalo OA, YouTube, tiktok là những mạng xã hội mà tổ chức Đoàn của chúng ta có thể khai thác để đưa các giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thông của địa phương đến với đông đảo thanh thiếu nhi trong và ngoài đơn vị, là cơ hội để truyền thống văn hóa mỗi địa phương được lan tỏa sâu rộng. Trên các kênh mạng xã hội với lượng bài viết đa dạng, phong phú, lượng tương tác theo dõi thường xuyên đông đảo là minh chứng cho tính hiệu quả của các hoạt động tuyên truyền giáo dục của các cấp bộ Đoàn.
4.4. Giáo dục từ trong các phong trào hành động cách mạng và các hoạt động đồng hành với thanh thiếu nhi.
Mục đích của các phong trào hành động cách mạng là khơi dậy khát vọng cống hiến và phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện của đoàn viên thanh niên. Và vì thế, các phong trào hành động cách mạng sẽ là nơi để đoàn viên thanh niên được trau dồi, được rèn luyện, được bồi đắp thêm lý tưởng và lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Vì thế, truyền tải nội dung giáo dục trong các phong trào hành động cách mạng và các chương trình đồng hành với thanh niên là giải pháp có tác dụng thiết thực. Thông qua mỗi buổi vệ sinh chỉnh trang làm đẹp nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi gia đình chính sách, bữa cơm tri ân, lại giúp cho đoàn viên thấm hiểu được sự hy sinh, mất mát, truyền thống đấu tranh dũng cảm, bất khuất của cha ông. Thông qua mỗi công trình thanh niên, mỗi hoạt động an sinh xã hội, thanh niên đã biến lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc thành hành động, thành khát vọng cống hiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm giàu đẹp quê hương. Hơn bao giờ hết, tổ chức Đoàn của chúng ta mong muốn hiệu quả của công tác giáo dục của Đoàn chuyển hóa trong nhận thức và được biểu hiện bằng những hành động cụ thể trong các phong trào tình nguyện.
4.5. Đội ngũ người truyền lửa
Đội ngũ báo cáo viên, người truyền lửa, đóng vai trò vô cùng quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục truyền thống. Cùng với kết quả lựa chọn đúng trúng nội dung, linh hoạt, sáng tạo, đổi mới trong hình thức truyền tải, công tác giáo dục của Đoàn phụ thuộc rất nhiều vào tâm huyết, trách nhiệm, trình độ, năng lực, kinh nghiệm của đội ngũ báo cáo viên. Họ là những người truyền lửa cho thanh niên, lôi cuốn, tập hợp thanh niên, kết nối giữa những giá trị truyền thống và thanh niên. Do đó, các cấp bộ Đoàn cũng cần phải có sự quan tâm đúng mức đến xây dựng, củng cố nhân lực, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và tạo những điều kiện cần đủ để đội ngũ báo cáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ công tác giáo dục truyền thống. Trong đó, các hội thi báo cáo
viên các cấp là dịp để đội ngũ báo cáo viên được trau dồi cả về kiến thức và kỹ năng để có thể truyền lửa, truyền nhiệt huyết cho thanh thiếu nhi. Ngoài ra, có thể xây dựng nhóm đội ngũ tuyên truyền viên, báo cáo viên từ chính đoàn viên, thanh thiếu nhi nòng cốt.
4.6. Chú trọng các hoạt động chăm lo, giáo dục truyền thống cho thiếu nhi.
Chúng ta hôm nay là thiếu nhi của 20, 30 năm trước. Và thiếu nhi hôm nay sẽ là thanh niên, chủ nhân tương lai của đất nước vào những năm kỷ niệm tròn mốc 100 năm nước Việt Nam. Chính vì thế, thực sự cần thiết để giáo dục truyền thống cho thiếu nhi ngay từ những nét vẽ đầu tiên trong quá trình dung dưỡng nhận thức cho các em. Đoàn thanh niên, Hội đồng Đội các cấp cần đa dạng các hoạt động giáo dục truyền thống cho thiếu nhi từ các hoạt động tìm hiểu, sinh hoạt chi đội, sao nhi đồng, hoạt động kỷ niệm các ngày lễ kỷ niệm lớn của đất nước, của dân tộc, của Đoàn, của Đội, của quê hương đến các hoạt động trải nghiệm giáo dục như hành trình đến với địa chỉ đỏ, thăm quan, nói chuyện truyền thống, văn hóa văn nghệ. Chương trình tạo môi trường cho thiếu nhi thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy gắn với các truyền thống lịch sử của địa phương như xây dựng hoạt cảnh, hình tượng anh hùng của địa phương, đồng diễn tập thể về các ca khúc địa phương, thành lập nhóm thiếu nhi nòng cốt giới thiệu về truyền thống văn hóa địa phương…sẽ giúp các em thêm yêu, tự hào về quê hương, đất nước.
Trong thời gian qua, các hoạt động giáo dục truyền thống do Đoàn Thanh niên triển khai đã đem lại những kết quả tích cực. Nhiều mô hình, cách làm sáng tạo hiệu quả đã tạo sức lan tỏa, có tác dụng dưỡng và bồi đắp tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh thiếu nhi. Và trong đó, giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương với “Nội dung – đúng, trúng, Hình thức – sáng tạo” đã góp phần quan trọng trong việc truyền tải những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu nhi.
4.7. Xây dựng “Bản đồ số kết nối, chỉ dẫn địa chỉ đỏ toàn quốc”
Số hóa các địa chỉ đỏ được coi là bước đột phá của công tác bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống. Với tinh thần tuổi trẻ tiên phong
Chuyển đổi số, đoàn thanh niên nhiều tỉnh, thành đã tích cực thực hiện số hóa các “địa chỉ đỏ”. Các di tích được tích hợp bằng các điểm mã QR truyền tải thông tin thông qua tư liệu lịch sử, hình ảnh trực quan, infographics, video clip liên quan hoặc sử dụng công nghệ thực tế ảo, triển lãm 3D… thuyết minh bằng ngôn ngữ tiếng Anh để tăng tính trải nghiệm, thúc đẩy công tác giáo dục về lịch sử, văn hoá truyền thống cho thế hệ trẻ ngày nay. Từ thực tiễn và vai trò, hiệu quả công tác giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa địa phương cùng với hàng trăm QR số hóa các di tích đã được thực hiện trên khắp cả nước, thiết nghĩ Trung ương Đoàn cần xây dựng “Bản đồ kết nối, chỉ dẫn địa chỉ đỏ toàn quốc”. Với mong muốn: Phát huy hơn nữa vai trò sáng tạo của Đoàn thanh trong số hóa các di tích lịch sử, các địa chỉ đỏ của địa phương mình; Xây dựng được kho dữ liệu chung phục vụ công tác tuyên truyền; Kết nối giữa các địa chỉ đỏ trên toàn quốc; Chỉ dẫn “Hành trình đến các địa chỉ đỏ” online; Làm phong phú, đa dạng các nội dung tuyên truyền, giáo dục truyền thống.
Thế hệ trẻ của dân tộc Việt Nam anh hùng có vai trò, vị trí vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong tình hình hiện nay, khi mà các thế lực thù địch bằng nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt lợi dụng mạng xã hội, các hoạt động văn hóa, thể thao, âm nhạc, điện ảnh…để chống phá nước ta. Đối tượng mà chúng ta nhằm đến là thế hệ trẻ vì họ dễ bị hấp dẫn bởi cái mới; chưa thực sự trưởng thành về nhận thức, bản lĩnh chính trị chưa thực sự vững vàng. Do vậy, cần tăng cường giáo dục truyền thống cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá, nâng cao lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thế hệ trẻ để nhận diện rõ tính chất phản động, phản khoa học, chủ động đấu tranh không khoan nhượng với luận điểm sai trái, thù địch góp phần vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước trong tình hình mới. Đây còn được coi là giải pháp hữu hiệu – “Lá chắn thép” tạo nên sức đề kháng ngăn phơi nhiễm thông tin xấu, độc, giúp thanh niên giữ vững bản lĩnh chính trị, tự phòng ngừa, tự miễn dịch với các âm mưu thủ đoạn kẻ thù góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm, luận điệu, thông tin sai trái của các thế lực thù địch.